วันเด็กแห่งชาติ

       “ เรียนรู้ตลอดชีวิต คิดอย่างสร้างสรรค์ ก้าวทันเทคโนโลยี ”

ความหมาย
ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 ได้ให้ความหมายของคำว่า "เด็ก" ไว้ คือ "เด็ก" หมายถึง คนที่มีอายุยังน้อย ยังเล็ก อ่อนวัน เช่น เด็กชาย คือ คำนำเรียกเด็กผู้ชายที่มีอายุไม่เกิน 14 ปีบริบูรณ์ และเด็กหญิง คือ คำนำเรียกเด็กผู้หญิงที่มีอายุไม่เกิน 14 ปี บริบูรณ์

ความเป็นมา
        เด็กนับเป็นทรัพยากรบุคคลที่สำคัญของประเทศ เป็นพลังสำคัญในการพัฒนาชาติบ้านเมือง ให้เจริญก้าวหน้าและมั่นคง ดังนั้น เด็กจึงควรที่จะเตรียมตัวที่จะเป็นกำลังของชาติด้วย หากเด็กทุกคนได้ตระหนักถึงอนาคตของตนและของประเทศชาติ ไม่ว่าจะเป็นการขยันหมั่นศึกษาหาความรู้ และใช้เวลาให้เป็นประโยชน์ ประพฤติตนอยู่ในระเบียบวินัย มีความขยันขันแข็ง ตลอดจนมีความเมตตากรุณา ช่วยเหลือเอื้อเฟื้อผู้อื่น เสียสละเพื่อส่วนรวมดังนี้แล้ว ก็จะได้ขึ้นชื่อว่าเป็น "เด็กดี" ชาติบ้านเมืองก็จะเจริญมีความผาสุกร่มเย็นต่อไป

        ความคิดในการจัดงานวันเด็กแห่งชาติ เพื่อกระตุ้นให้เด็กได้ตระหนักถึงความสำคัญของตนเองนั้น นายวีเอ็ม กุลกานี ผู้แทนองค์การสหพันธ์เพื่อสวัสดิภาพเด็กระหว่างประเทศ ได้เสนอต่อกรมประชาสงเคราะห์ให้มีการจัดงานวันเด็กแห่งชาติขึ้น เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนทั่วไป เห็นความสำคัญของเด็ก วันเด็กแห่งชาติของประเทศไทยจึงจัดให้มีขึ้นในวันจันทร์แรกของเดือนตุลาคม พ.ศ. 2498 และปฏิบัติกันเรื่อยมาจนถึงปี พ.ศ. 2506 ต่อมาเห็นว่า วันเสาร์ที่ 2 ของเดือนมกราคม เหมาะสมสำหรับการจัดงานวันเด็กมากกว่า เนื่องจากพ้นฤดูฝนและเป็นวันหยุดราชการ แต่ในปี พ.ศ. 2507 ไม่สามารถจัดงานวันเด็กได้ทัน จึงได้จัดกันตั้งแต่ปี พ.ศ. 2508 งานวันเด็กแห่งชาติจึงจัดให้มีขึ้นในวันเสาร์ที่ 2 ของเดือนมกราคม มาจนถึงบัดนี้ ในการจัดงานวันเด็กแห่งชาตินั้น รัฐบาลได้จัดให้มีคณะกรรมการจัดงานฉลองวันเด็กขึ้นคณะหนึ่ง ซึ่งทำหน้าที่ประสานงานกับหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐบาลและเอกชน ให้เด็กทั้งในระบบโรงเรียน และนอกระบบโรงเรียนพร้อมกันทั่วประเทศ เพื่อให้เด็ก ได้รู้ถึงความสำคัญของตนเอง รู้ถึงความมีระเบียบวินัย รู้จักสิทธิหน้าที่ ความรับผิดชอบต่อตนเอง และสังคม ทุก ๆ ปี เมื่อถึงวันเด็กแห่งชาติ

        พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะพระราชทานพระบรมราโชวาท สมเด็จพระสังฆราชเจ้าทรงโปรดประทานพระคติธรรม และ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี จะมอบคำขวัญวันเด็กให้กับเด็กไทยทุกปี ซึ่งล้วนเป็นการเสนอแนะให้แนวทางที่เด็กสามารถปฏิบัติได้   พลังของเด็กในปัจจุบัน ถ้ามีพื้นฐานมาแต่เริ่มต้น ไม่ว่าจะเป็นการคิดและทำในสิ่งที่ดีและละเว้นความชั่ว ก็จะเป็นประโยชน์มหาศาล แก่ประเทศชาติ
 


กิจกรรม
        ข้อเสนอแนะและตัวอย่างกิจกรรมในการจัดงานวันเด็กแห่งชาติ เช่น การจัดประชุม สัมมนา ในเรื่องบทบาทและ หน้าที่ของเด็ก ที่พึงปฏิบัติต่อสมาชิกในครอบครัว หรืออาจจะมีการจัดกิจกรรมพิเศษสำหรับเด็ก มอบของขวัญในโอกาสวันสำคัญนี้ให้แก่เด็ก ๆ ที่มีความประพฤติดี และ กิจกรรมอื่น ๆ ที่เหมาะสม เป็นต้นความหมายของวันเด็ก

 

คำขวัญวันเด็กแห่งชาติ จากนายกรัฐมนตรีในปีต่างๆ

ในปี พ.ศ. 2502 จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรี มอบคำขวัญให้เป็นข้อคิด สำหรับเด็ก จึงได้ถือปฏิบัติสืบต่อมาดังนี้

ปี พ.ศ. คำขวัญ เจ้าของคำขวัญ
2499  จงบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ต่อผู้อื่นและส่วนรวม จอมพล ป. พิบูลสงคราม
2502  ขอให้เด็กสมัยปฏิวัติของข้าพเจ้า จงเป็นเด็กที่รักความก้าวหน้า จอมพลสฤษดิ์  ธนะรัชต์
2503  ขอให้เด็กสมัยปฏิวัติของข้าพเจ้า จงเป็นเด็กที่รักความสะอาด จอมพลสฤษดิ์  ธนะรัชต์
2504  ขอให้เด็กสมัยปฏิวัติของข้าพเจ้า จงเป็นเด็กที่อยู่ในระเบียบวินัย จอมพลสฤษดิ์  ธนะรัชต์
2505  ขอให้เด็กสมัยปฏิวัติของข้าพเจ้า จงเป็นเด็กที่ประหยัด จอมพลสฤษดิ์  ธนะรัชต์
2506  ขอให้เด็กสมัยปฏิวัติของข้าพเจ้า จงเป็นเด็กที่มีความขยันหมั่นเพียรมากที่สุด จอมพลสฤษดิ์  ธนะรัชต์
2507  งดจัดงานวันเด็ก  
2508  เด็กจะเจริญต้องรักเรียนเพียรทำดี จอมพลถนอม   กิตติขจร
2509  เด็กที่ดีต้องมีสัมมาคารวะ มานะ บากบั่น และสมานสามัคคี จอมพลถนอม   กิตติขจร
2510  อนาคตของชาติจะสุกใส หากเด็กไทยแข็งแรงดีมีความประพฤติเรียบร้อย จอมพลถนอม   กิตติขจร
2511  ความเจริญและความมั่นคงของชาติไทยในอนาคต ขึ้นอยู่กับเด็กที่มีวินัย จอมพลถนอม   กิตติขจร
 เฉลียวฉลาดและรักชาติยิ่ง
2512  เรียน รู้เล่น รู้สามัคคี เป็นความดีที่เด็กพึงจำ จอมพลถนอม   กิตติขจร
2513  เด็กประพฤติดีและศึกษาดี ทำให้มีอนาคตแจ่มใส จอมพลถนอม   กิตติขจร
2514  ยามเด็กจงหมั่นเรียน เพียรกระทำดี เติบใหญ่จะได้มีความสุขความเจริญ จอมพลถนอม   กิตติขจร
2515  เยาวชนฝึกตนดี มีความสามารถ จอมพลถนอม   กิตติขจร
2516  เด็กดีเป็นศรีแก่ชาติ  เด็กฉลาดชาติเจริญ จอมพลถนอม   กิตติขจร
2517  สามัคคีคือพลัง นายสัญญา       ธรรมศักดิ์
2518  เด็กดีคือทายาทของชาติไทย ต้องร่วมใจร่วมพลังสร้างความสามัคคี นายสัญญา       ธรรมศักดิ์
2519  เด็กที่ต้องการเห็นอนาคตของชาติรุ่งเรือง จะต้องทำตัวให้ดี มีวินัย เสียแต่บัดนี้ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์  ปราโมช
2520  รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ เป็นคุณสมบัติของเยาวชนไทย นายธานินทร์    กรัยวิเชียร
2521  เด็กดีเป็นศรีแก่ชาติ เด็กฉลาดชาติเจริญ พลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันท์
2522  เด็กไทยคือหัวใจของชาติ พลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันท
2523  อดทน ขยัน ประหยัด เป็นคุณสมบัติของเด็กไทย พลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันท
2524  เด็กไทยมีวินัย ใจสัตย์ซื่อ รู้ประหยัดเคร่งครัดคุณธรรม พลเอกเปรม    ติณสูลานนท์
2525  ขยันศึกษา ใฝ่หาความรู้ เชิดชูชาติ ศาสน์ กษัตริย์ เป็นคุณสมบัติของเด็กไทย พลเอกเปรม    ติณสูลานนท์
2526  รู้หน้าที่ ขยัน ซื่อสัตย์ ประหยัด มีวินัยและคุณธรรม พลเอกเปรม    ติณสูลานนท์
2527  รักวัฒนธรรมไทย ใฝ่ดีมีความคิด สุจริตใจมั่น หมั่นศึกษา พลเอกเปรม    ติณสูลานนท์
2528  สามัคคี นิยมไทย มีวินัย ใฝ่คุณธรรม พลเอกเปรม    ติณสูลานนท์
2529  นิยมไทย ใช้ประหยัด ใจสัตย์ซื่อถือคุณธรรม พลเอกเปรม    ติณสูลานนท์
2530  นิยมไทย มีวินัย ใช้ประหยัด ใจสัตย์ซื่อ ถือคุณธรรม พลเอกเปรม    ติณสูลานนท์
2531  นิยมไทย มีวินัย ใช้ประหยัด ใจสัตย์ซื่อ ถือคุณธรรม พลเอกเปรม    ติณสูลานนท์
2532  รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ใจสัตย์ซื่อ ถือคุณธรรม พลเอกชาติ      ชุณหะวัณ
2533  รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ใจสัตย์ซื่อ ถือคุณธรรม พลเอกชาติ      ชุณหะวัณ
2534  รู้หน้าที่ มีวินัย ใฝ่คุณธรรม นำชาติพัฒนา พลเอกชาติ      ชุณหะวัณ
2535  สามัคคี มีวินัย ใฝ่ศึกษา จรรยางาม นายอานันท์      ปันยารชุน
2536  ยึดมั่นประชาธิปไตย ร่วมใจพัฒนา รักษาสิ่งแวดล้อม นายชวน           หลีกภัย
2537  ยึดมั่นประชาธิปไตย ร่วมใจพัฒนา รักษาสิ่งแวดล้อม นายชวน           หลีกภัย
2538  สืบสานวัฒนธรรมไทย ร่วมใจพัฒนา รักษาสิ่งแวดล้อม นายชวน           หลีกภัย
2539  มุ่งหาความรู้ เชิดชูความเป็นไทย หลีกไกลยาเสพติด นายบรรหาร      ศิลปอาชา
2540  รู้คุณค่าวัฒนธรรมไทย ตั้งใจใฝ่ศึกษา ไม่พึ่งพายาเสพติด พลเอกชวลิต     ยงใจยุทธ
2541  ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย์ มีวินัย นายชวน           หลีกภัย
2542  ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย์ มีวินัย นายชวน           หลีกภัย
2543  มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ คู่คุณธรรม นำประชาธิปไตย นายชวน           หลีกภัย
2544  มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ คู่คุณธรรม นำประชาธิปไตย นายชวน           หลีกภัย
2545  เรียนให้สนุก เล่นให้มีความรู้ สู่อนาคตที่สดใส พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ   ชินวัตร
2546  เรียนรู้ตลอดชีวิต คิดอย่างสร้างสรรค์ ก้าวทันเทคโนโลยี พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ   ชินวัตร
2547  รักชาติ รักพ่อแม่ รักเรียน รักสิ่งดีๆ อนาคตดีแน่นอน พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ   ชินวัตร
2548  เด็กรุ่นใหม่ ต้องขยันอ่าน ขยันเรียน กล้าคิด กล้าพูด พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ   ชินวัตร
2549  อยากฉลาด ต้องขยันอ่าน ขยันคิด พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ   ชินวัตร
2550  มีคุณธรรมนำใจ ใช้ชีวิตพอเพียง หลีกเลี่ยงอบายมุข พลเอกสุรยุทธ์      จุลานนท์
2551  สามัคคี มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ เชิดชูคุณธรรม พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์
2552  ฉลาดคิด จิตบริสุทธิ์ จุดประกายฝัน ผูกพันรักสามัคคี อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ
2553  คิดสร้างสรรค์ ขยันใฝ่รู้ เชิดชูคุณธรรม อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ